نورپردازی نمای ساختمان یک عنصر کلیدی در عرصه ساخت و ساز است که تأثیر قابل توجهی در افزایش زیبایی آن دارد. هر چه یک ساختمان جلوه‌های بصری بیشتری داشته باشد، توجه بیشتری از مخاطبان و رهگذران را به خود جلب می‌کند. به همین دلیل نورپردازی یکی از مهمترین آیتم‌هایی است که توسط طراحان و معماران برای نمای ساختمان در نظر گرفته می‌شود. در ادامه این مبحث ابتدا نگاهی به تاریخچه نورپردازی نما خواهیم داشت و سپس شما را با روش‌ها و انواع تجهیزات نورپردازی آشنا خواهیم کرد.

آشنایی با تاریخچه نورپردازی نمای ساختمان

تاریخچه نورپردازی نمای ساختمان به چه زمانی برمی‌گردد؟

نقاشی‌ها و آثار معماری به جا مانده از دوران باستان به ما نشان می‌دهند که استفاده از منابع نوری در نمای ساختمان‌ها از همان ابتدا مورد توجه بشر بوده است. در آن زمان استفاده از منابع نوری ساده و ابتدایی مانند مشعل‌ها و شمع‌ها به منظور ایجاد روشنایی و حفظ امنیت صورت می‌گرفت. کم‌کم و با گذشت زمان تحولات گسترده‌ای در زمینه نورپردازی نمای ساختمان‌ها به وجود آمد. در قرن هفدهم، شکوه و اوج هنرنمایی با نورپردازی را در کلیساهای باروک شاهد هستیم. در این دوران بود که از نورپردازی به عنوان یک عنصر هنری و برای برجسته‌سازی نمای ساختمان‌ها استفاده می‌شد.

پس از جنگ جهانی اول و با توسعه و پیشرفت‌های فناوری در زمینه الکتریسیته و اختراع چراغ‌های برقی، تغییرات بی‌نظیری در دنیای معماری به وجود آمد. نورپردازی نمای ساختمان‌ها در شهرهای بزرگ اروپا و آمریکا به شکل مدرن اجرا شد. ساختمان‌های تجاری و مسکونی غرق در نورهای درخشان، نمای شگفت‌انگیزی به چهره شهرها می‌بخشید. امروزه نیز با استفاده از فناوری‌های جدید و افزایش امکانات، طرح‌های بسیار بی‌نظیر و پیچیده‌‌‌ای در زمینه نورپردازی ساختمان‌ها اجرا می‌شود.

روش‌ها و تکنیک‌های نورپردازی نمای ساختمان

برخی از مهمترین روش‌ها و تکنیک‌های نورپردازی نمای ساختمان عبارتند از:

·        نورپردازی فلود: در این روش از نورافکن‌ و پروژکتور و به منظور برجسته‌سازی قسمت‌هایی از نمای ساختمان استفاده می‌شود. نورپردازی فلودلایت بیشتر برای بناهای دیدنی و تاریخی به کار می‌رود.

·        نورپردازی با ایجاد سایه روشن: اخیراً استفاده از نورپردازی کانتور یا ایجاد سایه روشن مورد توجه بسیاری از کاربران قرار گرفته است. این روش نورپردازی به کمک لامپ‌های خطی مانند چراغ‌های LED منعطف انجام می‌شود. این چراغ‌ها با فاصله‌های مشخصی در کنار هم قرار گرفته و در نمای ساختمان نصب می‌شوند.

·        نورپردازی ثابت یا استاتیک: در این روش نورپردازی، رنگ، جهت و شدت نور یک حالت مشخص دارد و تغییری در آن صورت نمی‌گیرد. نورپردازی استاتیک یا به صورت تک رنگ است و یا به صورت چند رنگ.

·        نورپردازی متغیر یا دینامیک: این تکنیک در بسیاری از ساختمان‌های مسکونی و تجاری به کار می‌رود و جلوه خاصی به ظاهر آن می‌بخشد. در روش نورپردازی دینامیک وجود نورهای رنگی و خیره‌کننده توجه هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند. از این رو استفاده از آن در دیوار هتل‌ها، مراکز تجاری و اماکن گردشگری بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در روش نورپردازی متغیر یا دینامیک امکانات بیشتری برای ایجاد جلوه‌های بصری وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به امکان تغییر رنگ نور، ایجاد سایه روشن و تنظیم کنتراست اشاره کرد. در نورپردازی دینامیکی برای ایجاد نورهای رنگی و درخشان از چراغ‌های وال واشر و یا برخی از انواع پروژکتورها مانند پروژکتور ال ای دی استفاده می‌شود.  

 

بهترین چراغ‌ها برای نورپردازی نمای ساختمان

انواع نورپردازی متغیر

با امکانات گسترده‌ای که در روش نورپردازی متغیر وجود دارد بسیاری از کاربران ترجیح می‌دهند از این روش برای نورپردازی نمای ساختمان استفاده کنند. نورپردازی متغیر انواع مختلفی دارد که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم:

·        نورپردازی متغیر RGB: در این روش نورپردازی به تمامی پیکسل‌های نوری یک دستور اختصاص داده شده و به صورت یکنواخت و هماهنگ تغییر رنگ پیدا می‌کنند.

·        نورپردازی متغیر آدرس‌پذیر: این روش از پیچیدگی بیشتری برخوردار بوده و امکانات بیشتری دارد. از جمله قابلیت‌های نورپردازی نمای ساختمان با این روش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: 

-         چراغ‌ها به صورت مستقل از یکدیگر روشن و خاموش می‌شوند و هر پیکسل نوری کد دستوری خاصی دارد.

-         رنگ نور، جهت و میزان شدت آن قابل تغییر است.

-         نورپردازی آدرس‌پذیر از جمله روش‌های نورپردازی هوشمند بوده که برای استفاده از آن به سیستم مرکزی نیاز است.

مهمترین تجهیزات نورپردازی چیست؟

امروزه تجهیزات متنوعی برای نورپردازی نمای ساختمان وجود دارد که با استفاده از آن‌ها می‌توان قسمت‌های دلخواه نما را برجسته‌تر کرده و به زیبایی بصری آن افزود. در ادامه به برخی از پرکاربردترین این تجهیزات اشاره می‌کنیم:

وال واشر: این چراغ‌ها از انواع چراغ‌های رایج هستند که به صورت مستطیل‌های باریک و بلند ساخته می‌شوند. مصرف بهینه انرژی، تنوع در رنگ، قابلیت تغییر جهت و تنظیم نور از ویژگی‌های این نوع چراغ‌هاست. چراغ‌های وال واشر همچنین در برابر عوامل محیطی و شرایط جوی مختلف مقاومت بالایی دارند و از این رو برای استفاده در هر محیطی مناسب به نظر می‌رسند.

: این پروژکتورها از انواع چراغ‌هایی هستند که در آن‌ها از لامپ‌های ال ای دی استفاده می‌شود. این چراغ‌ها نیز انرژی کمی مصرف کرده و نور را به طور گسترده‌ای در فضای اطراف پخش می‌کنند. پروژکتور ال ای دی دوام و طول عمر بالایی داشته و استفاده از آن از نظر هزینه مقرون به صرفه است.

جت لایت: این چراغ‌ها نور را به صورت خطی و با برد زیاد به محیط اطراف ساطع می‌کنند؛ از این رو برای استفاده در ساختمان‌های بلند و مرتفع مناسبند.

 

 

 

نکات مهم در نورپردازی نمای ساختمان

هنگام نورپردازی نمای ساختمان به چه نکاتی باید توجه کنیم؟

برای نورپردازی نمای ساختمان لازم است یک سری نکات را در نظر گرفت؛ از جمله:

-         توجه به بافت و ساختار بنا: یکی از ویژگی‌های مهمی که هنگام نورپردازی باید در نظر گرفته شود نوع بافت، رنگ و ابعاد ساختمان است. شما با در نظر گرفتن این ویژگی‌ها می‌توانید چراغ‌ها و نور مناسب را برای نورپردازی ساختمان خود انتخاب کنید. 

-         هماهنگی سبک ساختمان با روش نورپردازی: نورپردازی باید ظاهر و سبک طراحی ساختمان متناسب و هماهنگ باشد.

-         توجه به ارتفاع و بلندی ساختمان: یکی از مهمترین نکاتی که هنگام نورپردازی نباید فراموش شود ارتفاع و بلندی ساختمان است. برای ساختمان‌های بلند باید از چراغ‌هایی استفاده کرد که بتوانند نور را تا مسافت بیشتری ساطع کنند.

-         شرایط محیطی و آب و هوایی: قبل از انتخاب و خرید چراغ‌ برای نمای ساختمان ویژگی‌های آن را از نظر ایمنی و مقاومت در برابر عوامل و تأثیرات محیطی در نظر بگیرید.

 

“ نورپردازی نمای ساختمان یک عنصر مهم در معماری امروز به حساب می‌آید. در این مبحث به بررسی تاریخچه و روش نورپردازی نما اشاره شده است.”